Babygebaren: zo voorkom je frustraties bij je kleintje

Babygebaren zijn eenvoudige handbewegingen die je maakt bij de woorden die je uitspreekt. Je kindje kan zo al vanaf 6 maanden duidelijk maken wat het wil, maanden voordat de gesproken woorden komen. Omdat jullie elkaar begrijpen, voorkom je de frustratiemomenten en driftbuien die veel kinderen na hun eerste levensjaar laten zien. Met vier tips start je thuis succesvol: niet te vroeg beginnen, gebaren voor ouders én voor kindjes kiezen, klein beginnen en zorgen voor een geheugensteun.

Waarom raakt je kindje gefrustreerd?

Als ouder van een baby, dreumes of peuter herken je de situatie vast: je kind raakt overstuur omdat het iets duidelijk probeert te maken, maar de woorden ontbreken nog. De meeste kinderen doorlopen na hun eerste levensjaar een periode waarin ze snel gefrustreerd raken en driftbuien kunnen ontwikkelen. De oorzaak: ze willen je iets vertellen, maar voelen zich niet begrepen.

Verplaats je eens in een kindje van 1 jaar. Je hebt het afgelopen jaar keihard je best gedaan om te groeien en nieuwe vaardigheden te leren. Je kent al eerste woordjes zoals ‘papa’, ‘mama’ en ‘poes’, je begrijpt het als mama of papa zegt dat je mag eten of naar bed gaat, en je hebt eigen ideeën en behoeftes. Soms snappen je ouders je prima, maar zo af en toe wil je iets laten weten en lijken ze je absoluut niet te begrijpen.

Na het eten denk je bijvoorbeeld: “Ik ben nog niet klaar, ik wil nog banaan”. Je laat dit weten door te wapperen en geluid te maken. Maar in plaats van een banaan te krijgen, word je uit je stoeltje gehaald en op je kleedje gelegd. Super frustrerend, en heel begrijpelijk dat je dit even laat weten aan mama en papa.

Met een eenvoudig gebaar verloopt deze situatie heel anders. Stel dat je kindje het gebaar voor banaan kent en zo, nog vóór de gesproken woorden, zijn wens kenbaar kan maken. Dan begrijp je elkaar en voorkom je het frustratiemoment.

Wat zijn Babygebaren?

Babygebaren zijn eenvoudige bewegingen die je toevoegt ter ondersteuning van de woorden die je uitspreekt. Je blijft gewoon normaal praten met je kind, want voorop staat altijd dat je kind de gesproken taal zo goed mogelijk leert. Tijdens het spreken maak je alleen meer gebruik van je handen. De uitgesproken woorden worden daardoor ook zichtbaar voor je kleintje, en dat bevordert de leer- en ontwikkelingsmogelijkheden.

Het is eigenlijk hetzelfde principe als zwaaien bij het afscheid nemen: je wappert met je handen terwijl je ‘doei’ zegt. Doordat je kind dit bij jou ziet, leert het de betekenis van de beweging en neemt het de beweging op den duur over.

Je hoeft de gebaren niet met je kind te ‘oefenen’ of extra vaak voor te doen. Je gebruikt het gebaar heel natuurlijk op de momenten dat je het bijpassende woord uitspreekt.

Meer over de methode vind je bij Gebarendoodle.

Vanaf welke leeftijd kan een kind gebaren maken?

De eerste gebaren kan een kind al vanaf 6 maanden maken. Dat komt omdat de grote bewegingen van de handen eerder ontwikkeld zijn dan de kleine spiertjes die nodig zijn voor het uitspreken van woorden. Gemiddeld beginnen kinderen tussen de 8 en 10 maanden de gebaren te gebruiken.

Vergeleken met de taalontwikkeling start je de communicatie met gebaren dus enkele maanden eerder. Dat je kindje zich zo vroeg in de ontwikkeling al duidelijk kan maken, versterkt de verbinding en zorgt voor goed contact tussen jou en je kleintje.

“Al vanaf 6 maanden communiceert je kind met de handen.”

Martina Paulmann

Vier tips om met Babygebaren te starten

Vind je het leuk om een aantal Babygebaren uit te proberen? Met deze vier tips krijg je de know-how en ondersteun je de communicatie met gebaren succesvol.

Tip 1: Start niet te vroeg

Vanaf 6 maanden tot 2 jaar is het effect van Babygebaren het grootst. Dit is dan ook de periode waarin ik het starten met Babygebaren zou aanraden. Bij een jong kindje van 6 maanden duurt het leren van gebaren een stuk langer dan bij een kindje van bijvoorbeeld 1 jaar, simpelweg omdat het leren coördineren van de handen nog veel tijd kost.

Ben je zelf een ongeduldig type? Start dan pas iets later in de ontwikkeling met de gebaren. De kans dat je kindje de gebaren dan binnen enkele weken overneemt, is veel groter dan wanneer je al op een leeftijd van 6 maanden begint.

Tip 2: Kies gebaren voor ouders én gebaren voor kindjes

Globaal gesproken zijn er twee soorten gebaren. ‘Gebaren voor ouders’ zijn handig om bijvoorbeeld grenzen te stellen, zoals het gebaar voor ‘wachten’, ‘klaar’ of ‘voorzichtig’. ‘Gebaren voor kindjes’ gaan over dingen of situaties die je kindje erg leuk vindt en waar het graag meer over wil vertellen.

Om succesvol te starten, gebruik je beide soorten. Kies om te beginnen vooral ook gebaren van dingen die je kindje erg leuk vindt of die voor je kind een directe positieve functie hebben in de communicatie. Zo is je kindje sneller geneigd om de gebaren zelf te gebruiken.

Tip 3: Begin klein

Je hoeft geen gebarentolk te worden om met Babygebaren frustratiemomenten te voorkomen. Het is al voldoende als je met 6 tot maximaal 12 gebaren start. Zo houd je het leren van gebaren behapbaar voor jezelf én je kind.

Zodra je kindje de eerste gebaren begint te gebruiken, kun je stap voor stap een nieuw gebaar toevoegen. Zo groeien jullie samen en leren jullie eenvoudig de gebaren die bij jullie passen.

Tip 4: Zorg voor een geheugensteun

Wanneer je net met gebaren bent begonnen, is het de kunst om er in de hectiek van de dag aan te blijven denken. Geen stress: het is normaal dat je het een keer vergeet of de gebaren weglaat als het niet uitkomt. Over het algemeen is het wel belangrijk dat je de gekozen gebaren enigszins consequent blijft gebruiken.

Een geheugensteun helpt daarbij. Denk aan een post-it op de koelkast of een (zelfgemaakte) poster van de gebaren die jullie gebruiken.

Zo leer je Babygebaren met De Gebarendoodle

Laagdrempelig starten kan met de boeken van De Gebarendoodle:

Voor beide boeken bestaan leuke posters met alle gebaren als geheugensteun. De boeken zijn een leuke manier om laagdrempelig met Babygebaren te starten of om samen met je kindje naar de gebaren te kijken.

In de Gebarenacademie leer je via losse, kortdurende modules de leukste Babygebaren rondom thema’s, liedjes en kinderboeken. Dit is de beste optie voor een goede en uitgebreide gebarenbasis, en wanneer je van plan bent om gebaren ook tijdens het voorlezen en zingen te gebruiken.

Wil je meer weten over Martina Paulmann? Bezoek dan haar website voor meer informatie: gebarendoodle.nl/

Samenvatting

• Babygebaren zijn eenvoudige handbewegingen bij de woorden die je uitspreekt; je blijft gewoon praten.
• Een kind kan al vanaf 6 maanden gebaren maken en gebruikt ze gemiddeld vanaf 8 tot 10 maanden, eerder dan de eerste woorden.
• Omdat je kindje zich duidelijk kan maken, voorkom je frustratiemomenten en driftbuien.
• Start tussen 6 maanden en 2 jaar, met 6 tot maximaal 12 gebaren voor ouders én voor kindjes.
• Een post-it of poster als geheugensteun helpt om de gebaren consequent te gebruiken.

Veelgestelde vragen

Wanneer kun je het beste beginnen met Babygebaren?

Tussen 6 maanden en 2 jaar is het effect het grootst. Ben je ongeduldig, begin dan iets later: een kindje van rond de 1 jaar neemt de gebaren vaak binnen enkele weken over.

Hoeveel gebaren heb je nodig?

Start met 6 tot maximaal 12 gebaren. Zodra je kindje de eerste gebaren gebruikt, voeg je stap voor stap een nieuw gebaar toe.

Moet je de gebaren oefenen met je kind?

Nee. Je gebruikt het gebaar heel natuurlijk op het moment dat je het bijpassende woord uitspreekt, net zoals je zwaait terwijl je ‘doei’ zegt.